واردات خودرو از مسیر ریلی و ترخیص آن از بندر خشک آپرین، در کنار نوسازی ناوگان شخصی، چالشی تازه برای مدیریت حملونقل شهری ایجاد کرده است؛ چالشی میان افزایش جذابیت خودروی شخصی و ضرورت تقویت حملونقل عمومی.
نوسازی ناوگان؛ فرصت یا دوگانه مدیریتی؟
به گزارش پایگاه خبری خودروفارسی، بر اساس تصمیم جدید، بندر خشک ریلی آپرین در استان تهران بهعنوان یکی از گمرکهای مجاز برای ترخیص خودرو تعیین شده است. این اقدام از نگاه مدیریت شهری، هم واجد جنبههای مثبت است و هم پیامدهایی که نیازمند سیاستگذاری دقیقتر خواهد بود.
از یک سو، نوسازی ناوگان خودروهای شخصی میتواند به بهبود کیفیت سفر، کاهش مصرف سوخت، ارتقای ایمنی و کاهش آلایندگی منجر شود؛ بهویژه در صورتی که خودروهای وارداتی از نوع برقی یا هیبریدی باشند. هرچند باید توجه داشت که همه خودروهای وارداتی الزاماً کممصرف یا پاک نیستند و برخی همچنان مصرف سوخت بالایی دارند.
افزایش جذابیت خودروی شخصی؛ چالش پنهان
در سوی دیگر ماجرا، افزایش کیفیت خودروها بهطور طبیعی جذابیت سفر با خودروی شخصی را بالا میبرد. این موضوع میتواند منجر به افزایش تعداد سفرهای درونشهری با خودرو و در نتیجه، فشار بیشتر بر شبکه معابر، پارکینگها، زیرساختهای ترافیکی و سامانههای کنترلی شود.
در چنین شرایطی، مدیران شهری ناچارند همزمان برای خیابان، خطکشی، پارکینگ و مدیریت تقاضای سفر برنامهریزی کنند؛ مسألهای که در صورت نبود سیاستهای کنترلی مؤثر، میتواند ترافیک شهری را تشدید کند.
حملونقل عمومی؛ رقیب یا بازنده؟
راهبرد اصلی مدیریت شهری در سالهای اخیر، توسعه حملونقل عمومی بهعنوان جایگزین سفر با خودروی شخصی بوده است. اما زمانی که کیفیت و مطلوبیت حملونقل عمومی نتواند با خودروی شخصی رقابت کند، طبیعی است که شهروندان به سمت استفاده بیشتر از خودروهای شخصی سوق پیدا کنند.
از همین رو، افزایش سهم حملونقل عمومی مستلزم ارتقای کیفیت ناوگان، افزایش قابلیت اطمینان و بهبود تجربه سفر است؛ موضوعی که در برخی شهرها با ورود اتوبوسهای برقی و توسعه ناوگان پاک آغاز شده است.
هزینه سنگین نوسازی ناوگان عمومی
نوسازی حملونقل عمومی، بهویژه ناوگان پاک، نیازمند سرمایهگذاری سنگین است؛ بهطوری که قیمت هر دستگاه اتوبوس برقی با نرخهای فعلی، به حدود ۲۴۰ میلیارد ریال میرسد. این هزینهها ضرورت حمایتهای مالی پایدار و سیاستهای ملی را بیش از پیش برجسته میکند.
در این میان، تخصیص منابعی مانند عوارض ورود خودرو، عوارض سوخت، سهم شهرداریها از جرایم رانندگی و حمایتهای کلان کشوری میتواند نقش مهمی در توسعه حملونقل عمومی ایفا کند؛ حمایتی که شایسته است همزمان با نوسازی ناوگان شخصی، به سمت شهرها «ریلوار» هدایت شود.
تعادل، کلید ساماندهی ترافیک شهری
واقعیت آن است که ساماندهی حملونقل و ترافیک شهری تنها زمانی محقق میشود که تعادل مناسبی میان سهم سفرهای شهری برقرار باشد. نه میتوان استفاده از خودروی شخصی را نادیده گرفت و نه میتوان آن را به گزینهای کمهزینه و بیرقیب تبدیل کرد.
هیچ منطق عقلانی با استفاده از خودروی باکیفیت مخالفتی ندارد، به شرط آنکه هزینههای فردی و اجتماعی تردد خودرو بهدرستی مدیریت شود؛ نه آنچنان که شهروندان ناچار به استفاده از خودروی شخصی باشند و نه آنچنان که تردد با خودرو در مقایسه با سایر گزینهها، تقریباً رایگان تلقی شود.
جمعبندی
واردات خودرو از مسیر ریلی و ترخیص از بندر خشک آپرین میتواند فرصتی برای نوسازی ناوگان شخصی باشد، اما در صورت غفلت از توسعه همزمان حملونقل عمومی، به چالشی جدی برای مدیریت شهری تبدیل خواهد شد. آینده ترافیک شهرها در گرو ایجاد تعادلی هوشمندانه میان نوسازی خودروهای شخصی و تقویت حملونقل عمومی پاک و رقابتپذیر است.
