مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با بررسی عوامل مؤثر بر قیمت خودرو در ایران اعلام کرد ابزارهای تنظیمگرانه فعلی، از جمله نقش شورای رقابت، نتوانستهاند قیمتها را کنترل کنند. این گزارش بر لزوم استفاده از ابزارهای کارآمدتر مثل عرضه خودرو در بورس کالا و شفافیت زنجیره تأمین تأکید دارد تا بازار خودرو ساماندهی شود.
تحلیل ابزارهای تنظیمگرانه بازار خودرو
به گزارش خودروفارسی، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی تحت عنوان «بررسی عوامل مؤثر بر قیمت خودرو در بازار ایران» تأکید کرده که ابزارهای تنظیمگرانه فعلی، از جمله مداخله شورای رقابت در قیمتگذاری، در دستیابی به اهداف کنترل قیمتها ناکارآمد بودهاند.
این گزارش پیشنهاد میدهد که برای ساماندهی بازار خودرو، باید از روشهایی مانند توسعه عرضه خودرو در بورس کالا، افزایش شفافیت زنجیره تأمین و تقویت سازوکارهای بازار بهره گرفت و از قیمتگذاری دستوری فاصله گرفت.
نقش نرخ ارز در افزایش قیمت خودرو
بر پایه تحلیلهای اقتصادسنجی، دادههای مربوط به بازه زمانی سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳ نشان میدهد از پاییز ۱۳۹۷ روند افزایش قیمت خودرو از تورم عمومی کشور پیشی گرفته است. یافتهها حاکی از آن است که هر ۱۰۰ درصد افزایش نرخ ارز به طور میانگین باعث رشد ۱۲۱ درصدی قیمت خودروهای تولید داخل در بازار میشود، در حالی که تأثیر افزایش قیمت مصوب کارخانه تنها حدود ۳۲ درصد برآورد شده است.
بررسی خودروهای پرتیراژ در دوران تحریم
در بخشی از این گزارش، تأثیر نرخ ارز بر خودروهای پرتیراژ تیبا ۲ و کوئیک در دوران تحریم و غیرتحریم تحلیل شده است. در دوران تحریم، حساسیت قیمت این خودروها به نرخ ارز افزایش یافته و تأثیر قیمتهای مصوب کارخانه کاهش یافته است. برای نمونه، هر ۱۰۰ درصد افزایش نرخ ارز در دوران تحریم قیمت تیبا ۲ را حدود ۹۷ درصد و قیمت کوئیک را حدود ۸۰ درصد افزایش داده است.
جمعبندی و توصیه مرکز پژوهشها
مرکز پژوهشهای مجلس در جمعبندی، تأکید کرده که ادامه وضعیت فعلی قیمتگذاری خودرو، بدون اصلاح ساختار عرضه و ایجاد شفافیت بیشتر در بازار، نمیتواند کنترل پایدار قیمتها را تضمین کند و بازنگری در ابزارهای تنظیمگری برای افزایش کارایی بازار ضروری است.
